Από την έντυπη έκδοση
Νικόλ Λειβαδάρη • [email protected]
Ήταν Πρωτομαγιά του 1944. Διακόσιοι Έλληνες πατριώτες, οι περισσότεροι κομμουνιστές, βγήκαν από το στρατόπεδο του Χαϊδαρίου για να οδηγηθούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Οι πιο πολλοί ήταν πολιτικοί κρατούμενοι που οι κατοχικές αρχές είχαν προτιμήσει, μετά τη γερμανική εισβολή, να τους παραδώσουν στους Ναζί αντί να τους απελευθερώσουν.
Για τους 200 ήταν η τελευταία έξοδος. Η διαταγή που υπέγραφε ο Στρατιωτικός Διοικητής Ελλάδος, έλεγε πως θα εκτελεστούν σε αντίποινα για τον φόνο ενός Γερμανού υποστράτηγου από τον ΕΛΑΣ στη Λακωνία. Η ίδια διαταγή έλεγε επίσης πως «Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως άλλους 100 κομμουνιστάς…». Ήταν η εποχή που η εθνική αντίσταση δεν μαχόταν μόνον τους εισβολείς, αλλά και τους «εθελοντάς» δωσίλογους και ταγματασφαλίτες.
Για κάποιους από τους 200 εκείνη η Πρωτομαγιά ήταν και η τελευταία ευκαιρία. Οι Γερμανοί πρότειναν στον διερμηνέα Ναπολέοντα Σουκατζίδη και στον στρατοπεδάρχη Αντώνη Βαρθολομαίο να γλιτώσουν τη ζωή τους και να εκτελεστούν δύο άλλοι κρατούμενοι στη θέση τους. Αρνήθηκαν και οι δύο. Ο Σουκατζίδης, μάλιστα, ζήτησε να εκτελεστεί στην τελευταία σειρά, για να συνεχίσει να βοηθά μέχρι τέλους ως διερμηνέας.
Οι εκτελέσεις έγιναν ανά 20 άτομα. Οι 20 επόμενοι φόρτωναν πρώτα τα πτώματα σε φορτηγά και στη συνέχεια έπαιρναν τη δική τους σειρά στον τοίχο του Σκοπευτηρίου. Φωνάζοντας «ζήτω η Ελλάδα, ζήτω η λευτεριά». Γράφοντας με το αίμα τους, στον ίδιο τοίχο, μια ιστορική στιγμή μοναδικού ηθικού μεγαλείου.
Με τις φωτογραφίες που ήρθαν στο φως από την εκτέλεση της Καισαριανής, αυτό το ηθικό μεγαλείο αποκτά, για πρώτη φορά, πρόσωπο. Και είναι στοιχειώδες χρέος της ελληνικής πολιτείας, εάν η γνησιότητά τους επιβεβαιωθεί, να πάρει στην κυριότητά της αυτά τα συγκλονιστικά ντοκουμέντα. Όχι μόνον για να τιμήσει μια ιστορική πράξη εθνικής αξιοπρέπειας. Αλλά και για να δείχνει, σε εποχές υπερ-πατριωτικής πλειοδοσίας, ποιος είναι ο πραγματικός πατριωτισμός…
